Pierwsze chłodne dni to moment, kiedy po kilku miesiącach przerwy ponownie uruchamiamy ogrzewanie. Właśnie wtedy wychodzą na jaw problemy, których latem nie było widać: spadki ciśnienia, zapowietrzone grzejniki, nieszczelne odpowietrzniki, zacieki przy rozdzielaczach czy zablokowane zawory termostatyczne.
Dlatego zanim kocioł lub pompa ciepła zacznie pracować przez całą dobę, warto poświęcić kilkanaście minut na kontrolę instalacji. Jeżeli w tym roku nie było jeszcze serwisu źródła ciepła, wrzesień i początek jesieni to także ostatni dobry moment, aby umówić serwisanta.
Poniżej pokazujemy jak przygotować instalację CO do sezonu grzewczego, co można sprawdzić samodzielnie i które objawy powinny skłonić do dokładniejszej diagnostyki.
Nie było serwisu kotła lub pompy ciepła? To ostatni moment
Jeżeli kocioł gazowy nie przeszedł w tym roku przeglądu, warto umówić serwis przed rozpoczęciem intensywnego sezonu grzewczego. To samo dotyczy pompy ciepła.
Jesienią terminarze serwisantów szybko się zapełniają. Dlatego lepiej nie czekać, aż urządzenie zgłosi błąd albo przestanie poprawnie ogrzewać budynek.
Podczas serwisu specjalista może sprawdzić urządzenie, zabezpieczenia oraz parametry jego pracy. W przypadku kotła gazowego kontrolowane są także elementy związane ze spalaniem. Natomiast przy pompie ciepła warto sprawdzić między innymi filtry, parametry obiegu i prawidłową pracę układu.
Samo uruchomienie urządzenia nie oznacza jeszcze, że wszystko działa prawidłowo.
Sprawdź ciśnienie w instalacji CO
Jedną z najprostszych czynności jest sprawdzenie manometru.
W instalacji zamkniętej ciśnienie powinno mieścić się w zakresie przewidzianym przez producenta urządzenia. W wielu domowych układach na zimnej instalacji jest to około 1–1,5 bara, jednak zawsze należy kierować się instrukcją konkretnego kotła lub pompy ciepła.
Najważniejsza jest jednak nie sama wartość, lecz jej zmiana.
Jeżeli wcześniej ciśnienie było prawidłowe, a obecnie wyraźnie spadło, trzeba obserwować instalację. Jednorazowe uzupełnienie niewielkiej ilości wody po odpowietrzaniu może być normalne. Jednak regularne dopuszczanie wody do instalacji CO już normalne nie jest.
Jeżeli ciśnienie systematycznie spada, należy znaleźć przyczynę.
Odpowietrz grzejniki
Po kilku miesiącach przerwy w instalacji może znajdować się powietrze. Dlatego warto sprawdzić wszystkie grzejniki.
O zapowietrzeniu mogą świadczyć:
- szumy i przelewanie wody,
- nierównomierne nagrzewanie grzejnika,
- zimna górna część grzejnika,
- problemy z przepływem.
Po odpowietrzeniu trzeba ponownie sprawdzić ciśnienie w instalacji. Może ono nieznacznie spaść i wtedy trzeba je skorygować zgodnie z wymaganiami urządzenia.
Jeżeli jednak po kilku dniach ciśnienie znowu spada, problemu nie należy rozwiązywać ciągłym dolewaniem wody.
Obejrzyj grzejniki i zawory
Przejdź przez wszystkie pomieszczenia i dokładnie obejrzyj okolice grzejników.
Obejrzyj połączenia, zawory i odpowietrzniki. Szukaj zacieków oraz wilgoci. Kontrolę z bliska wykonuj przy ostygniętej instalacji; nie dotykaj gorących rur ani połączeń.
Szukaj przede wszystkim:
- rdzawych zacieków,
- białego lub zielonkawego nalotu,
- wilgoci,
- śladów wyschniętej wody,
- przebarwień na ścianie lub podłodze.
Mały wyciek nie zawsze tworzy kałużę. Na gorącym elemencie niewielka ilość wody może szybko odparować, pozostawiając tylko osad.
Sprawdź głowice termostatyczne
Warto również poruszyć głowicami termostatycznymi.
Po kilku miesiącach przerwy trzpień zaworu może się przyblokować. W efekcie grzejnik może być cały czas zimny albo przeciwnie – grzać mimo ustawienia niskiej temperatury.
Jeżeli głowica nie pracuje prawidłowo, problem najlepiej usunąć przed rozpoczęciem sezonu.
Koniecznie zajrzyj do skrzynki z rozdzielaczem podłogówki
W domach z ogrzewaniem podłogowym jest to jeden z najważniejszych punktów kontroli.
Otwórz skrzynkę rozdzielacza i dokładnie ją obejrzyj. Sprawdź:
- rotametry,
- zawory,
- siłowniki,
- połączenia,
- automatyczne odpowietrzniki.
Szukaj wilgoci, białego nalotu oraz rdzawych zacieków. Nawet niewielki ślad może świadczyć o tym, że w danym miejscu pojawiała się wcześniej woda.
W górnej części rozdzielacza często znajdują się automatyczne odpowietrzniki z plastikowym kapturkiem lub nakrętką. Sprawdź ich stan oraz upewnij się, że wokół nie pojawiają się ślady przecieku.
Nie należy bez potrzeby mocno dokręcać kapturka automatycznego odpowietrznika. Jego ustawienie powinno umożliwiać pracę zgodnie z konstrukcją danego modelu.
Sprawdź ogrzewanie podłogowe po uruchomieniu
Po uruchomieniu instalacji obserwuj przepływy na rozdzielaczu.
Jeżeli jeden obieg zachowuje się zupełnie inaczej niż pozostałe, może być zapowietrzony albo mieć ograniczony przepływ.
Nie trzeba od razu zmieniać nastaw rotametrów. Najpierw warto sprawdzić, czy instalacja zachowuje się podobnie jak w poprzednim sezonie.
Nagła zmiana jest zwykle ważniejszym sygnałem niż sama wartość odczytu.
Kocioł na paliwo stałe – pamiętaj również o kominie
Przy kotle na paliwo stałe przygotowanie do sezonu obejmuje nie tylko instalację wodną.
Przypomnij sobie przede wszystkim, kiedy ostatnio odbyła się kontrola i czyszczenie komina. Jeżeli zbliża się termin, warto wcześniej umówić kominiarza.
Sam kocioł również powinien zostać oczyszczony z sadzy i osadów zgodnie z instrukcją producenta. Należy zwrócić szczególną uwagę na kanały spalinowe oraz powierzchnie wymiany ciepła.
Warto również sprawdzić pompę obiegową, zawory oraz dostępne połączenia instalacji.
Jeżeli instalacja była opróżniona, po ponownym napełnieniu trzeba ją dokładnie odpowietrzyć.
Nie ma natomiast sensu bez potrzeby wymieniać całej wody w sprawnej instalacji. Każda porcja świeżej wody wprowadza do układu kolejne ilości tlenu i minerałów.
Pierwsze uruchomienie potraktuj jak test
Nie uruchamiaj ogrzewania i od razu o nim nie zapominaj.
Pierwsze kilka godzin pracy instalacji warto potraktować jak test. Pozwól jej stopniowo się nagrzać, a następnie ponownie obejrzyj grzejniki, rozdzielacze oraz kotłownię.
Niektóre nieszczelności pojawiają się dopiero wtedy, gdy rośnie temperatura i zmienia się ciśnienie w instalacji.
Posłuchaj również układu. Nietypowe bulgotanie, szum albo przelewanie mogą wskazywać na obecność powietrza lub problem z przepływem.
Po kilku godzinach oraz następnego dnia ponownie sprawdź ciśnienie.
Ciśnienie spada? Nie dolewaj wody w nieskończoność
To jedna z najważniejszych zasad.
Jeżeli po odpowietrzeniu grzejników trzeba jednorazowo uzupełnić niewielką ilość wody, nie musi to oznaczać awarii.
Jeżeli jednak ciśnienie ponownie spada, trzeba znaleźć przyczynę.
Ciągłe dolewanie wody tylko maskuje problem. Przyczyną może być między innymi:
- nieszczelność przewodu,
- zawór,
- rozdzielacz,
- odpowietrznik,
- element kotła,
- zawór bezpieczeństwa,
- problem z naczyniem przeponowym.
Dlatego najpierw trzeba sprawdzić dostępne elementy instalacji, a następnie – jeżeli problem pozostaje niewidoczny – rozważyć diagnostykę.
Co zrobić, jeżeli instalacja rzeczywiście przecieka?
Nie każdy spadek ciśnienia oznacza konieczność kucia podłogi albo ściany.
Najpierw należy sprawdzić wszystkie dostępne elementy: grzejniki, zawory, rozdzielacze, odpowietrzniki oraz okolice kotła lub pompy ciepła.
Jeżeli przyczyny nie widać, a ciśnienie nadal spada, warto ustalić miejsce nieszczelności.
W przypadku niewielkich i trudno dostępnych wycieków w określonych instalacjach można również rozważyć zastosowanie preparatu uszczelniającego. Nie należy jednak wlewać przypadkowego środka do każdego układu.
Preparat musi być dobrany do rodzaju instalacji, źródła ciepła oraz wielkości ubytku.
Zobacz: Jaki uszczelniacz Multiseal wybrać?
Przeczytaj również: Skuteczność uszczelniaczy Multiseal – kiedy działa?
Jak przygotować instalację CO do sezonu? Krótka lista
Przed rozpoczęciem sezonu grzewczego warto sprawdzić serwis kotła lub pompy ciepła, ciśnienie instalacji oraz odpowietrzenie grzejników.
Następnie obejrzyj zawory, głowice termostatyczne oraz wszystkie dostępne połączenia.
Jeżeli masz ogrzewanie podłogowe, koniecznie zajrzyj do skrzynek z rozdzielaczami. Sprawdź rotametry, automatyczne odpowietrzniki i ewentualne ślady wilgoci.
W instalacji z kotłem na paliwo stałe pamiętaj również o czyszczeniu kotła i kontroli przewodu kominowego.
Na koniec uruchom ogrzewanie i przez kilka dni obserwuj ciśnienie oraz zachowanie całego układu.
Przygotowanie instalacji CO do sezonu grzewczego – podsumowanie
Przygotowanie instalacji CO do sezonu grzewczego nie powinno ograniczać się do ustawienia termostatu na wyższą temperaturę.
Kilkunastominutowa kontrola może wykryć drobną nieszczelność, zapowietrzony obieg albo niesprawny zawór, zanim problem stanie się poważniejszy.
Szczególnie ważne jest ciśnienie. Jeżeli po odpowietrzeniu pozostaje stabilne, a przy grzejnikach, rozdzielaczach i kotle nie ma śladów wilgoci, instalacja najprawdopodobniej jest gotowa do pracy.
Jeżeli jednak wody zaczyna regularnie ubywać, nie ograniczaj się do jej dolewania. Najpierw ustal przyczynę, a dopiero później wybierz odpowiednią metodę naprawy.
Pojęcia przydatne podczas przeglądu
Sprawdź, co oznaczają ciśnienie robocze instalacji CO, naczynie przeponowe oraz odpowietrzenie instalacji. Przy podłogówce pomocne będzie hasło rozdzielacz ogrzewania podłogowego.
